The ancient city of Pergamon (or Pergamum), near the modern town of Bergama in the province of İzmir, lies just 26 km from the Aegean Sea. During the Hellenistic period, it became the capital of the Kingdom of Pergamon and part of the Attalid dynasty (281–133 BC), evolving into one of the most impressive cultural centres of the Greek world. Pergamon is now a UNESCO World Heritage Site.
Situated high on a hill, this formidable city would have been extremely difficult to conquer. With commanding views of the surrounding landscape, Pergamon has been inhabited since the Archaic period. Although little remains from that early era, Alexander the Great seized the territory from the Persians. Upon his death in 323 BC, this hilltop fortress passed into the hands of Philetaerus of Tieium, a lieutenant of Lysimachus a Macedonian general who later died in battle.
Philetaerus died in 263 BC, and his nephew Eumenes I took the reins, ruling until 241 BC. He was succeeded by Attalus I, the first king and founder of what would become the Attalid dynasty. Attalus I defeated the Galatians in 238 BC, establishing Pergamon as an independent kingdom.
The Attalid dynasty, under the brothers Eumenes II and Attalus II, expanded rapidly. Until 188 BC, the kingdom was relatively modest, but the Attalids aimed to create a city to rival Athens. The Acropolis of Pergamon was modelled on the Athenian Acropolis. The city thrived, prospering through the collection of taxes and the careful administration of the Greek cities within its domain.
The Library of Pergamon became renowned as second only to the Library of Alexandria. Under the guidance of the Attalid brothers, the city gained cultural prestige and influence. The dynasty eventually came to an end with the death of Attalus III, who died without an heir in 133 BC. He bequeathed Pergamon to Rome, though this was contested by Aristonicus, who claimed to be his brother. After initial military success, Aristonicus was defeated, and the territory was divided between Rome and Cappadocia. Pergamon briefly served as the capital of the Roman province before this status passed to Ephesus.
Although the city’s ownership was contested through subsequent wars, and it changed hands several times, Pergamon remained an important Roman city. Eventually, it came under the rule of the Roman Emperor Trajan (r. 98–117 AD). Under Trajan and his successors, the city experienced a renaissance. Grand construction projects included temples, a stadium, a theatre, a forum, and a large amphitheatre. Pergamon became one of the largest cities in the region, with a population of around 200,000. It is said that Hippocrates was born here, and the city enjoyed another period of prosperity.
Unfortunately, an earthquake in 262 AD caused significant damage, and the city was later sacked by the Goths. Though it continued to function as a major city for some time, it never regained its former glory.
During the Byzantine period, the city changed hands repeatedly. It was captured by Arab forces, then retaken, and later fell again. Between 641 and 1170 AD, Pergamon also came under Seljuk control after being nearly destroyed and subsequently rebuilt.
In 1204, Constantinople was sacked during the Fourth Crusade, and Pergamon became part of the Empire of Nicaea. In 1250, Emperor Theodore II Laskaris visited the city and observed that the once-great monuments of the Attalids and Romans had fallen into ruin.
After 1300, Pergamon came under Ottoman control. Many of its stones and artefacts were removed. German archaeologists, with the permission of the Ottoman Empire, transported many of the finest stone and marble works to the Pergamon Museum in Berlin. Only after the Second World War were artefacts of national importance redirected to the Istanbul Archaeological Museum and the Bergama Museum, which now houses any new discoveries.
The fact that Pergamon was built high on a hill is likely the main reason much of its infrastructure remained intact. While many other historical sites were looted for building materials, Pergamon largely escaped this fate. Although early archaeologists removed many of the city’s treasures, their interest, enthusiasm, and preservation efforts helped ensure the site’s survival.
Today, visitors can take a cable car up to the ancient city and explore its extensive ruins. Much restoration work has already been completed, and more is ongoing. What truly impresses is the sheer scale of the site and its dramatic hilltop location. The amphitheatre, perched on the hillside with breathtaking views of the landscape beyond, is a sight visitors will never forget.
Upon stepping out of the cable car, you are just a short walk from the ticket office, souvenir stalls, cafés, and bathroom facilities. There is ample parking at the base of the hill, where you can leave your car and take the cable car to the summit.
Pergamon (veya Pergamum) antik kenti, günümüz Bergama ilçesi yakınlarında, İzmir ilinde yer alır ve denize sadece 26 km uzaklıktadır. Helenistik dönemde, Pergamon Krallığı’nın başkenti olmuş ve MÖ 281–133 yılları arasında Attalos Hanedanı’nın bir parçası olarak, Yunan dünyasının en önemli kültür merkezlerinden biri haline gelmiştir. Bugün Pergamon, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.
Yüksek bir tepeye kurulmuş olan bu güçlü şehir, ele geçirilmesi zor bir yerdi. Çevreyi tamamen gören bu konumda, Arkaik dönemden beri yerleşim vardır. Erken dönemden pek fazla kalıntı kalmamıştır, ancak Büyük İskender Perslerden bu bölgeyi almış, ölümünden sonra MÖ 323 yılında Pergamon, onun komutanlarından Lysimakhos’un subayı Philetaerus’un eline geçmiştir.
Philetaerus, MÖ 263 yılında öldüğünde, yeğeni I. Eumenes yönetimi devralmış ve MÖ 241’e kadar hüküm sürmüştür. Ardından, I. Attalos tahta geçerek hanedanın kurucusu olmuştur. MÖ 238 yılında Galatları yenmiş ve Pergamon bağımsız bir krallık haline gelmiştir.
Eumenes II ve Attalos II kardeşleri döneminde Attalos Hanedanı hızlı bir şekilde büyümüştür. MÖ 188 yılına kadar küçük bir krallık olan Pergamon, Atina’yı örnek alarak büyük bir şehir olma yoluna girmiştir. Şehrin Akropolü, Atina’daki Akropol’den esinlenerek inşa edilmiştir. Vergi toplama ve şehirleri iyi yönetme sayesinde şehir hızla gelişmiştir.
Pergamon Kütüphanesi, İskenderiye Kütüphanesi’nden sonra en büyük kütüphane olarak bilinir. Attalos kardeşler döneminde şehir büyük bir ün kazanmıştır. Hanedan, MÖ 133 yılında varisi olmayan III. Attalos’un ölümüyle sona ermiştir. Attalos, krallığı Roma’ya bırakmıştır, fakat kendisinin kardeşi olduğunu iddia eden Aristonicus bu karara karşı çıkmıştır. Kısa bir süre başarı elde etse de, sonunda Roma ve Kapadokya arasında topraklar paylaşılmıştır. Pergamon bir süre Roma eyaletinin başkenti olmuş, sonrasında bu unvan Efes’e geçmiştir.
Daha sonra şehir çeşitli savaşlara sahne olmuş ve birkaç kez el değiştirmiştir. Yine de Roma döneminde önemli bir şehir olarak kalmıştır. MS 98–117 yılları arasında yaşayan Roma İmparatoru Trajan döneminde Pergamon yeniden canlanmıştır. Trajan ve halefleri zamanında büyük tapınaklar, stadyum, tiyatro, forum ve amfitiyatro inşa edilmiştir. Nüfusu yaklaşık 200.000’e ulaşmış ve şehir bir kez daha zenginleşmiştir. Hipokrat’ın burada doğduğu söylenmektedir.
Ne yazık ki MS 262 yılında büyük bir depremle hasar görmüş ve Gotlar tarafından yağmalanmıştır. Yine de uzun süre önemli bir şehir olarak varlığını sürdürmüş, ancak eski ihtişamına kavuşamamıştır.
Bizans döneminde şehir Araplar tarafından ele geçirilmiş, tekrar alınmış, sonra yeniden kaybedilmiştir. 641–1170 yılları arasında neredeyse tamamen yok olmuş ve ardından Selçuklular tarafından fethedilerek yeniden inşa edilmiştir.
1204 yılında IV. Haçlı Seferi sırasında İstanbul (Konstantinopolis) yağmalanınca, Pergamon İznik İmparatorluğu’na bağlanmıştır. 1250 yılında İmparator II. Theodoros Laskaris şehri ziyaret etmiş ve Attaloslar ile Romalılardan kalan eserlerin harabe haline geldiğini görmüştür.
1300 yılından sonra şehir Osmanlıların eline geçmiştir. Pergamon’daki birçok taş ve eser sökülüp taşınmıştır. Alman arkeologlar, Osmanlı İmparatorluğu’nun izniyle birçok önemli eseri Berlin’deki müzeye götürmüştür. Ancak II. Dünya Savaşı’ndan sonra önemli eserler İstanbul Arkeoloji Müzesi ve Bergama Müzesi’ne gönderilmeye başlanmıştır. Yeni bulunan eserler ise artık bu müzelere teslim edilmektedir.
Şehrin yüksek bir tepede kurulmuş olması, yapıların büyük kısmının günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır. Pek çok tarihi alan cami ve saray inşası için yağmalanırken, Pergamon bu durumdan büyük ölçüde kurtulmuştur. Her ne kadar ilk arkeologlar birçok eseri kendi ülkelerine götürmüş olsa da, onların ilgisi ve çabaları sayesinde Pergamon’un bugünkü hali korunmuştur.
Günümüzde ziyaretçiler teleferikle antik kente çıkabilir ve bu etkileyici şehri gezebilir. Restorasyon çalışmaları hâlâ devam etmektedir. Ancak ziyaretçileri en çok etkileyen şey, şehrin büyüklüğü ve tepe üzerindeki konumudur. Yamaçta yer alan tiyatrodan çevreyi izlemek, ziyaretçilerin unutamayacağı bir deneyim olacaktır.
Teleferikten indiğinizde, bilet gişesi, hediyelik eşya stantları, kafeler ve tuvaletler sadece kısa bir yürüyüş mesafesindedir. Tepedeki teleferik istasyonuna ulaşmak için dağın eteğindeki geniş otoparka aracınızı bırakabilirsiniz.
Leave a Reply